به مهربانی مه
مرا با تمسخر تالش خواندی !
چرا که گاوهایم شیر افشان بودند !
مرا با تمسخر تالش خواندی!
چرا که زلالی جویبار در چشمانم جاری بود
چشمانی آبشخور بره ها
مرا با تمسخر تالش خواندی!
چرا که سفره ام را چون دلم گستردم به پای غریبه ی تو !
مرا با تمسخر تالش خواندی !
چرا که هنوز استقامت کوه زیر گامهایم بود وقتی قدم به آسفالت مسطح
دیار پر دیوار تو نهادم
مرا با تمسخر تالش خواندی !
چرا که بی ریایی طلوع لباسم بود و دود « پارگا » عطر تنم !
مرا با تمسخر تالش خواندی !
چرا که نجابت و شرم لباس پشمین کلامم بود
آری کوهی ام خواندی!
بی آنکه خورشید را بر دوشم ببینی و مهر را در دلم !
چگونه می توان کوه را تحقیر کرد !؟
که اگر کوه سخنی گفته باشد من سخن اویم :
سکوت و سخاوت و پایداری به زخم!
آری من تالشم به بی غروری «گیریه »
به مهربانی «مه»
آر ی من تالشم به بی غروری «گیریه »
به مهربانی مه
پارگا: سرپناه چوپانی
گیریه: ییلاق
یکی از شعرای تالش شعر فوق را به ایمیل ایران تالشستان فرستاده اند و خواسته اند تا پیش از انتشار آن در مطبوعات اسمشان محفوظ بماند. این شعر بازگو کننده بخشی از رنجها و ستمهای قومی است که به تالشان روا شده . چند دهه قبل این نوع نگرش یه تالشها در ایران هم وجود داشت و با کمال تاسف در جمهوری آذربایجان هنوز هم وجود دارد .چند دهه قبل تالشان را به واسطه زندگی کوهستانی و کار غالب دامداری شان تحقیر می کردند متاسفانه در جمع این تحقیر کنندگان گیلکها همسایگان جنوبی تالشها و ترکها در قسمت های شمالی کما بیش به یک شکل عمل می کردند . اما از آنجایی که دانش و انسانیت گیلک و تالش و ترک نمی شناسد بالا رفتن آگاهی های علمی و انسانی و پیشرفت حقوق بشر وضعیت را در تالش جنوبی در دهه های اخیر دگرگون کرده و حتی روشنفکران گیلک و تالش دوشادوش در شناسایی تمدن تالش و روشن شدن پیشنه مشترک و زندگی هزاران ساله این دو قوم در کنار هم تلاش کرده اند. ودر نزد عامه مردم نیز وضع به کلی دگرگون شده چون میزان سواد بین تالشها وگیلکها رشد چشمگیری داشته است ونیز به مجلس رفتن نماینده های تالش و گیلک از مناطق مختلط مثل فومن و رشد فرهنگی و حتی کاوشهای علمی و باستانی مانند کشف تمدن تول تالش و... در توازن یافتن زیست هویتی منطقه موثر بوده اند. روزی در فومن تالشها از صحبت کردن به تالشی هراس داشتند و یا در مرکز استان هویت خود را پنهان می کردند اما اکنون در تالش جنوبی تالشها سربلند همانگونه که به ایرانی و مسلمان بودن خود افتخار می کنند به تمدن درخشان تالشستان و تالش بودن خویش هم افتخار می کنند. اما در تالش شمالی این سرکوب و تحقیر قومی همچنان ادامه دارد ....