کوزوو ، قره باغ ، تالش مغان

              

                   کوزوو ،  قره باغ  ،  تالش مغان

 این متن مقدمه ای  تطبیقی  در نگاه به   تاثیرات  استقلال   کوزوو در سرنوشت  دو منطقه  قره باغ  وتالش مغان در جمهوری آذربایجان  است . پس از اعلام استقلال  کوزوو و  مطرح شدن قره باغ به عنوان محتمل ترین گزینه آتی برای کسب استقلال . ترکیه  که خود  بر سر قبرس  با یونان  دچاره مناقشه است  از اولین کشور هایی بود که استقلال کوزوو را به رسمیت شناخت  در حالی که به علت دشمنی دیرین با ارمنستان  و اتحاد  وپدرخواندگی اش نسبت به جمهوری آذربایجان از مخالفان استقلال قره باغ بوده است . ترکیه در حالی  استقلال کوزوو  را به رسمیت می شناسد که  جمهوری آذربایجان بیش از پیش در مناقشه قره باغ می رود که بازنده باشد! و استقلال قره باغ به نوعی  موجب روی میز قرار گرفتن پرونده جمهوری تالش مغان خواهد شد تا پس از قره باغ و نخجوان  سومین منطقه ای باشد که از آذربایجان منفک می شود چرا که تالشها که یک پنجم جمعیت جمهوری آدربایجان را تشکیل می دهند  برای احقاق حقوق دموکراتیک خود به دنبال فضای سیاسی ای هستند که بار دیگر جمهوری تالش مغان را احیا کنند . هلال محمد اف  نخست وزیر جمهوری خود خوانده  تالش مغان  در سال 2006  اعلام کرد که هزاران  سرباز تالش  در جنگ قره باغ جان خود را برای حفظ این اراضی گذاشتند   در صورت هر نوع کوتاهی جمهوری آدربایجان در  مناقشه قره باغ    تالشان  با اولویت درخواست  به رسمیت شناختن جمهوری تالش مغان را دارند .و جمهوری آذربایجان ابتدا باید تکلیف تالشان را مشخص کند . دستگیری فعلان حرکت تالش در ماههای اخیر حاکی از نگرانی آدربایجان از اوج گیری دیگر باره ی مسئله تالش است.

در این میان  آنچه مسلم است استقلال یک منطقه  با منافع برخی  کشورها تضاد و با منافع یرخی دیگر هم همخوانی دارد . اگر می بینیم ترکیه با استقلال کوزوو هم آواز می شود و یونان مخالفت می کند   رابطه این تضاد با مناقشه قبرس به وضوح  قابل درک است  و همینطور در مورد قره باغ  ترکیه و آمریکا موافق و ارمنستان و روسیه و.. مخالف هستند و   مخالفت و موافقت خود  را فریاد می زنند . اما در مورد تالش مغان استراتژی منافع حکم می کند که  ارمنستان و ایران موافق و ترکیه و آذربایجان مخالف باشند .در حالی که از چهار کشور یاد شده 3 کشور ترکیه آذربایجان و ارمنستان مواضع خود را به صراحت اعلام می کنند  ایران با  اینکه تمایلات شدید و ایران پرستانه تالشان(  که نامه اخیر علی اکرم همت اف رهبر حرکت ملی تالشان و رییس جمهور تالش مغان موید آن است)  را طی 170 سال اخیر دریافت داشته در حال حاضر مواضع رسیمی ای در این باب اعلام نکرده است اما مسلما با علم براینکه رهبری مذهبی مسلملنان قفقاز در دست شیعیان تالش است   وبه دلیل هم سویی مذهبی ملی و زبانی  حکومت و ملت  ایران به  اهمیت تالش  و مناطق دیگر  جدا شده در عهد نامه ترکمنچای واقف اند و حتما در موقعیت مناسب ایران  حمایت بی پروای خود را  از تالش شمالی  اعلام و پی خواهد گرفت.  

به هر تقدیر منطقه استراتژیک  تالش شمالی  با جمعیتی حدود دو ملیون نفر ( حدود جمعیت کوزوو) و پیشینه مبارزات سیاسی صد ساله و تجربه یک ساله جمهوری تالش مغان در سال 93 و بافت زبانی و مذهبی  و طبیعی متمایز از نقاط دیگر آذربایجان  بالقوه  منطقه ای مستقل است و عکس العمل ترکیه  و آذربایجان و ایران درمورد استقلال مناطقی همچون کوزوو و قره باغ و همچنین جامعه جهانی در باز شدن یا بسته شدن فضای سیاسی  برای تالشان استقلال طلب تالش مغان  در ایران شمالی  تاثیر به سزایی خواهد داشت.         

 نگاهی به  وضعیت این سه منطقه  و برخی تحلیلها در مورد رابطه استقلال کوزووبا استقلال  قره باغ و دیگر مناطق با داعیه استقلال در قفقاز:

( این قسمت   از پایگاههای خبری و دانشنامه آزاد انتخاب شده است)

 

 Kosova
Косово / Kosovo
کوزوو

 

زبان‌های رسمی

آلبانیایی، صربی

زبان‌های رایج محلی:

ترکی، گورانی، رومانیایی، بوسنیایی

پایتخت:
بزرگترین شهر:

پریشتینا

نژاد:
(سرشماری 2007)

92% آلبانیایی
5.3% صرب
2.7% بقیه

نوع حکومت

جمهوری انتقالی 1

نماینده رئیس سازمان ملل

روکر

رئیس جمهور

فاتمیرسجدیو

نخست وزیر

هاشم تاچی

استقلال از

صربستان

اعلان استقلال:

17 فوریه 2008

اعتراف به استقلال:

18 فوریه 2008 2

مساحت

10,887 کم²

آب ها(%)

وجود ندارد

جمعیت

2.2 میلیون نفر (2005)

تراکم جمعیت

220 نفر برای هر 1 کم²

واحد پول

یورو (€) 3 (EUR)

منطقه زمانی

UTC+1

منطقه زمانی تابستانی

UTC+2

دامنه اینترنتی

اعلام نکرده است

پیش شماره تلفن

اعلام نکرده است

(1) تحت اداره سازمان ملل متحده.
(2)به اعلان استقلال کوزوو نگاه کنید
(3) درمناطق شمالی دینارصربی استفاده می گردد .

کوزوو در ۱۸ فوریه ۲۰۰۸ اعلام استقلال کرد. اعلام استقلال این سرزمین باعث اختلاف و دودستگی کشورها شد . برخی از کشورها هم چون آلمان و آمریکا و بریتانیا استقلال کوزوو را به رسمیت شناخته و برخی دیگر مانند روسیه، یونان، صربستان و بلغارستان از به رسمیت شناختن کوزوو مستقل خودداری کردند.

کوزوو پس از اعلام استقلال یکجانبه نام خود را از اقلیم کوسوو به جمهوری کوزوو تغییر داد.

 

اروپا | 17.02.2008

کوزوو اعلام استقلال کرد

Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  هاشم تاجی، نخست‌وزیر و فاتمیر سجیو، رئیس‌جمهور همراه پرچم تازه‌ی کوزوو

 

پارلمان کوزوو بعدارظهر روز یکشنبه ۱۷ فوریه اعلامیه‌ی استقلال کوزوو را تصویب کرد. ۱۰۹ نماینده‌ی حاضر در پارلمان کوزوو، استان جنوبی صربستان را به عنوان "کشوری مستقل و دموکراتیک" اعلام کردند.

اعلامیه استقلال از سوی هاشم تاجی نخست‌وزیر کوزوو به پارلمان ارائه شده بود. براساس این اعلامیه، کوزوو از صربستان جدا شده و یک کشور مستقل اعلام می‌شود.

بخش‌هایی از متن بیانیه‌ی استقلال که توسط هاشم تاجی نخست‌وزیر کوزوو خوانده شد و به  تصویب ۱۰۹ نماینده‌ی حاضر در پارلمان کوزوو رسید، به شرح زیر است:

«ما رهبران ملت خود، که به طریق دموکراتیک انتخاب شده‌ایم، کوزوو را به عنوان کشوری مستقل و دموکراتیک اعلام می‌کنیم... این بیانیه بازتاب‌دهنده‌ی خواست و اراده‌ی ملت ماست که با پیشنهاد مارتی آتیساری، نماینده‌ی ویژه‌ی سازمان ملل در امور کوزوو مطابقت دارد...  ما از حقوق همه‌ی اعضای جامعه حمایت می‌کنیم و خواهان آن هستیم و اطمینان می‌دهیم که همه از حقوق یکسان برخوردار باشند... ما قول می‌دهیم به همه‌ی پیشنهادهای مارتی آتیساری درباره‌ی حقوق اقلیت صرب عمل کنیم...

Bildunterschrift:    پارلمان کوزوو به هنگام قرائت اعلامیه استقلال  ما به‌خاطر فرهنگ‌مان و وضعیت تاریخی و موقعیت جغرافیایی‌مان، عمیقاَ براین باوریم که آینده‌ی ما در بودن با اتحادیه اروپاست.... کوزوو دارای مرزهای شناخته‌شده‌ی بین‌المللی است و ما سوگند یاد می‌کینم که مرزهای همسایگانمان را نیز به رسمیت بشناسیم... اعلام استقلال کوزوو نشانه‌ی پایان روند انحلال یوگسلاوی است... ما برعزم خود به برقراری مناسبات حسن همجواری با کل منطقه تاکید می‌کنیم. این مناسبات خوب در آینده‌ی نزدیک با صربستان نیز امکانپذیر است، کشوری که ما به‌طور تاریخی همواره با آن همکاری اقتصادی داشته‌ایم.»

                                   

                             شادمانی در خیابان‌های پریشتینا            عکس از خبرگزاری مهر

در پریشتینا، مرکز کوزوو، هزاران نفر از آلبانی‌تبارها بلافاصله پس از اعلام استقلال به خیابان ریخته و به جشن و پایکوبی پرداختند. در مرکز شهر جشن برزگی برپاشده و پرچم‌های آلبانی، ایالات متحده‌ی آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان و اتحادیه اروپا در دستان مردم در اهتزازند.

یک جوان ۱۹ ساله می‌گوید: "این روزی است که اینجا همه در آرزوی آن بودیم. من افتخار می‌کنم که می‌توانم خود را آزاد احساس کنم."

جوان دیگری می‌گوید: "این خوشبخت‌ترین روز زندگی من است. من به ملت خود افتخار می‌کنم باید همه قدردان ایالات متحده‌ی آمریکا و اتحادیه اروپا باشیم."

Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift:  جشن اعلام استقلال با شرکت هزاران نفر در مرکز شهر پریشتینا در تمام شهر پریشتینا  کاروان‌های اتومبیل‌ها بوق‌زنان در حال حرکت هستند. مردم پلاکاردهایی حمل می‌کنند که برروی آنها نوشته شده: "استقلال مبارک باد!" ، "آمریکا، اتحادیه اروپا، ناتو، تشکر که به وعده‌ی خود عمل کردید."

دعوت به خویشتنداری

در پی اعلام استقلال کوزوو، دولت آلمان هر دو طرف صرب و کوزوو را به خویشتن‌داری دعوت کرد. اولریش ویلهلم، سخنگوی دولت آلمان گفت، از همه طرف‌ها خواسته می‌شود که با احتیاط و سنجیدگی با اوضاع جاری برخورد کنند.

سخنگوی دولت آلمان همچنین از اعلام نظر وزیر خارجه‌ی صربستان مبنی بر خودداری کشورش از توسل به زور علیه اقدام کوزوو، ابراز خرسندی کرد.

خاوریر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز طرفین را به حفظ آرامش و احتیاط دعوت کرد. سولانا گقت: من از همه‌ی طرف‌ها می‌خواهم رفتاری توام‌ با آرامش و مسئولانه داشته باشند.

سولانا در بیانیه‌ای که در آن واژه‌ی "استقلال" به کار نرفته، گفت: من می‌‌خواهم تاکید کنم که ثبات در کوزوو و همین‌طور کل منطقه‌ی بالکان، بسیار تعیین‌کننده است.

 

م / خبرگزاری آلمان

 

 

 

تالش مغان talesh moghan

پرچم

پرچم جمهوری تالش مغان

زبان‌های رسمی

  Taleshiتالشی

زبان‌های رایج محلی:

ترکی،   

پایتخت:
بزرگترین شهر:

لنکران

نژاد:
(سرشماری 2007)

94% تاللش
3.4%ترک، خنلق
2.7% بقیه

نوع حکومت

جمهوری خود مختار  ¹

نماینده پیگیر در سازمان ملل

آتاخان ابیلف  

رئیس جمهور

علی اکرم همت اف

نخست وزیر

هلال محمداف

استقلال از

آذربایجان

اعلان استقلال:

21ژوئن 1993

اعتراف به استقلال:

^{>>>>>>>>>>>>>>>>>>} 

رییس مجلس خلق

فخر الدین عباسف 

دریا 

دریای خزر

جمعیت

2 میلیون نفر  

  . در 21 ژوئن 1993، رهبری واحد نظامی «17» اطلاعیه‌ای خطاب به مـردم صادر کرد، در این بیانیه آمده بود: « در اوضاع بحرانی که در نتیجه فقدان حکومت و هرج و مرج در کشور به وجود آمده است واحد نظامی (17) در مقابل مـردم احساس مسئولیت خود را درک کرده و تامین امنیت مـردم مناطق آستارا، لنکران، لریک، یاردیلمی، ماسالی، جلیل‌آباد و بیله‌سوار را بر عهده خود گرفته و در این منطقه جمهوری خود مختار تالش مغان را اعلام می‌کند.» در تـاریخ 4 ژوئیه سال 1993 در شهر لنکران نشستی بـا شرکت نمایندگان پارلمانی، وزرا و دیگر مقامات عالی رتبه و روشنفکران سرشناس که همگی از اهالی تالش مغان  بودند برگزار شد.

در این نشست مسائل مربوط به اعلام جمهوری تالش مغان و اوضاعی که در منطقه به وجود آمده بود مورد مذاکره و بررسی قرار گرفت و بعد در شرایط رضایت بخشی راه‌های پیشبرد امور مربوط به تاسیس جمهوری خود مختار تالش مغان و برقراری نظم و امنیت مشخص شد و در آن نشست بـا در نظر گرفتن وخامت اوضاع سیاسی و اجتماعی تصمیم گرفته شد که در اسرع وقت مجلس خلق جمهوری تالش مغان تشکیل شود.

  ا

در 17 اوت، بـا توجه به موانع قابل تصور و غیر قابل تصور، انتخابات خلق جمهوری خود مختاری تالش مغان برگزار شد و از هفت منطقه مذکور 216 نماینده از 250 نماینده انتخاب شده و در مجلس حضور یافتند در نخستین جلسه به اتفاق آرا ایجاد جمهوری خود مختار تالش مغان در قالب جمهوری آذربایجان را تصویب کردند. و در جلسه بعدی لایحهٔ تدوین قانون اساسی آن جمهوری تصویب شد و « علی‌اکرم همت‌اوف» به عنوان رئیس جمهور موقت جمهوری خود مختار تالش مغان و « فخرالدین عباس اوف» به عنوان رئیس مجلس خلق انتخاب گردیدند. هم‌چنین ترتیب کار مجلس خلق مشخص شد و کمیسیونی مامور تهیه و تدوین قانون اساسی گردید و رنگ و آرم پرچم جمهوری خود مختار تالش مغان نیز مورد تصویب قرار گرفت و در مدت کوتاهی برای تثبیت اوضاع اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و تامین مواد اولیه غذایی مـردم، اقدامات فوری انجام گرفت و برای اولین بار در تـاریخ جمهوری آذربایجان درباره چگونگی انتخاب والی و معاون والی ولایات، اساسنامه‌ای تصویب شد.

 

– آرئل کوئن :مجامع بین المللی استقلال قره باغ کوهستانی را برسمیت نخواهد شناخت
26.02.08 11:19

آذربایجان،باکو،26 فوریه / خبرنگار: آ. قاسم اف / خبر گزاری «ترند » / آرئل کوئن همکارعالی رتبه مرکز تحلیلگران«Heritage Foundation» آمریکا روزشنبه این هفته در گفتگوی خود با خبرنگاری «ترند»  بیان داشت:" مجامع بین المللی از مسئله کوزوو الگوبرداری نکرده واستقلال اراضی اشغالی آذربایجان«قره باغ کوهستانی» از طرف نیروهای نظامی ارمنستان را برسمیت نخواهد شناخت".

وی می گوید:" مجامع بین المللی اشغال اراضی آذربایجان از طرف نیروهای نظامی ارمنستان را غیر قانونی قلمداد نموده و تلاش واصرار آنان مبنی بر برسمیت شناخته شدن استقلال قره باغ کوهستانی را نمی پذیرد."

در 17 فوریه بعد از اعلام استقلال کوزوو بصورت یکجانبه، کشورهایی که دارای مناقشات ارضی و تجزیه طلبانه هستند،از ترس اینکه مسئله استقلال کوزوو به تمامیت ارضی کشورشان تاثیر منفی بگذارد، با موضوع فوق با احتیاط کامل برخورد می کنند.

اراضی قره باغ کوهستانی و7 ایالت دیگر آذربایجان در دوران فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی از طرف نیروهای نظامی ارمنستان اشغال شده و قره باغ کوهستانی اعلام استقلال کرده است .اما این مغایر با اصل" حفظ تمامیت ارضی" کشورها است.

آرئل کوئن می گوید:" امیدوارم که رئیس جمهور جدید ارمنستان سرژ سارکیسیان ازمسئله خطرناک کوزوو الگوبرداری نخواهد کرد."

وی اظهار داشت:" آمریکا و اتحادیه اروپا ازابتدای کار اعلام کرده بودند که مسئله کوزوو دارای «وضعیت  بخصوص»است."

وی علاوه نمود:" کشورهای بسیاری هستند که به وضوح می بینند،اگر ما با حل مسئله کوزوو نقطه پایان به این روند سیاسی نگذاریم ،اقلیتهای زیادی است که خواهان استقلال هستند. تالشها درقفقاز جنوبی  در جمهوری آذربایجان

 اوستیای جنوبی و آبخازیا نمونه ای ازاین اقلیتها است".

لازم به یاد آوری است که ارمنستان 20 در صد اراضی آذربایجان یعنی قره باغ و 7 ایالت دیگر را اشغال کرده است. تجاوز به اراضی آذربایجان از سال 1988 شروع شده  تا 1991 به غیر از شوشا و خوجالی بقیه اراضی قره باغ کوهستانی به اشغال ارمنستان در آمده است. در سالهای 1992-1993 شوشا ، خوجالی و 7 ایالت اطراف قره باغ کوهستانی به اشغال ارمنستان در آمده است . در سال 1994 قرارداد آتش بس بین طرفین امضا شد است.برای راه حل صلح آمیز مناقشه قره باغ گروه  مینسک  متشکل از نمایندگان سه کشوریعنی آمریکا ، فراسه و روسیه برای پیدا کردن راه حل مناسب  بین طرفین همچنان بدون حصول نتیجه به مذاکرات خود ادامه می دهند.

سرژ سارکیسیان رئیس جمهور فعلی پیش از انتخابات ریاست جمهوری در مقام نخست وزیری در مصاحبه ای که با «Reuters» داشت، بیان کرده است:" اعلام استقلال کوزوو بصورت یکطرفه ازصربستان موضع استقلال طلبان قره باغ کوهستانی را در مجامع بین المللی تقویت خواهد کرد."

کوزوو ازسال 1999 به طور غیر رسمی درترکیب صربستان است. اما از طرف نیروهای سازمان ملل متحد اداره می شود. در تاریخ 17 فوریه مجلس کوزوو با آرای کل نمایندگان بیانیه اعلام استقلال کوزوو را تصویب نمود.حدود 30 کشورازآن جمله آمریکا، اتحادیه اروپا، آلمان و فرانسه استقلال کوزوو را برسمیت شناخته اند. بلگراد نیز سندی مبنی بر بی اثر کردن بیانیه استقلال کوزوو را ازتصویب گذرانده است. روسیه نیز اعلام داشته است که استقلال کوزوو رابه رسمیت نخواهد شناخت و برای الغای سند اعلام استقلال کوزوو تاکید خواهد کرد.

همای تالشستان ببر تالشستان

                همای تالشستان               ببر تالشستان

 

یکی از شاخص هایی که می تواند به شناساندن یک منطقه یک قوم و یک فرهنگ به  عموم مردم یک کشور و

اعضای یک ملت و سراسر جهان  کمک کند نخبگان برخاسته از آن منطقه ، قوم و فرهنگ هستند.

چرا شهرام ناظری را  در عین این که یک  خواننده ملی می دانند به عنوان  یک   کرد نیز می شناسند یا اینکه 

خانواده کامکارها را یک خانواده کُرد و تاثیر گذار در موسیقی ملی ایران زمین  می دانند . یا  در ورزش اگر علی دایی یا رضا زاده ای به وجود می آید همه ی عالم و آدم می دانند که  این قهرمانان ملی ایران آذری هستند . یا تمام ایرانیان می دانند  سهراب سپهری کاشانی بوده ( اهل کاشانم....) یا اینکه  اخوان و شجریان خراسانی   و  از  میرزا کوچک خان گرفته تا  گل آقا( کیومرث صابری فومنی ) و شیون فومنی .... گیلانی و گیلک اند و

نیما یوشیج  مال روستای یوش مازندران است!  ولی برای تالشستان و تالشها چنین اتفاقی نمی افتد؟

 

آیا تالشها چنین افرادی ندارند؟  آیا کسی تالشها را نمی بیند ؟ آیا تالشهایی که به جایی می رسند خود را پنهان می کنند؟ آیا تالشها و تالشستان چنین فرزندانی تقدیم ایران نکرده اند؟آیا اصلا کسی تالشان و  تالشستان را می شناسد تا مشاهیرش را بشناسد؟ ؟!  

 این سوالی است که از همه ی شما می پرسم  و امیدوارم   برای کشف این موضوع که مایه شگفتی است نظر و راهکار بدهید. و اما نظر و  شواهدی که من به آنها دست پیدا کردم را در این متن به استحضار شما می رسانم .در این که از منطقه تالش از سپید رود تا کورا با وسعتی حدود ده هزار کیلومتر مربع  و بیش از 3ملیون نفر جمعیت  کسانی برخاسته اند که قابلیتهای ملی و جهانی داشته اند  تردیدی ندارم  و مصداقی می توانم در این مورد بحث کنم .این که مردم متوجه شوند فلان شخص  زادگاه واصالتش به کجا باز می گردد به عوامل متعددی بستگی دارد  از جمله   گرایش های کاری ،   شناخته شده بودن خود منطقه و فعالیت نخبگان منطقه ای در شناساندن  شناسنامه این افراد، داشتن  چهارچوب سیاسی مانند  استان. گرایش و ارق خود افراد به زبان وفرهنگ بومی  ، شاخصه ی فردی مانند داشتن پسوند فامیلی یا لهجه  هنگام فارسی حرف زدن و..... افراد ی که در ابتدا نام بردیم هرکدام یکی یا چند شاخصه از موارد فوق را داشته اند .

 

و اما تالشها و تالشستان!  ابتدا مشت نمونه خروار افرادی را نام میبرم که همه میشناسید ولی  به احتمال قریب به یقیین نمی دانید آنها از منطقه تالش و از دامنه های رشته کوه تالش برخاسته اند .مجید مجیدی (فیلمساز) ، عباس کیارستمی(فیلمساز) ، کامیار عابدی(نویسنده)هوشنگ امیر احمدی ( فعال سیاسی و رییس بخش خاور میانه ای دانشگاه راتگرز در آمریکا)   فردین معصومی ( قهرمان کشتی آزاد جهان)  اصغر فریدی ماسوله و مهران رجبی ( بازیگر)و....................      البته افراد   معاصر و تاریخی  بسیاری  هم هستند که ممکن است همه در  ایران  نشناسند  یا در آذربایجان و سراسر روسیه شناخته شده اند و در اینجا نه؛ مانند هزی اصلانف فرمانده بزرگ متفقین در زمان جنگ جهانی یا  رستم خانعلی و بالاوغلان اشرف اف خوانندگان مشهور آذربایجان یا هادی حمیدی که همه ی ایران صدایش را در قطعه عمق فاجعه حسین علیزاده در نوار آوای مهر شنیده اند ولی تالش بودنش که سهل است اسمش را هم کسی نمی داند   . سراغ صدها هنرمند و المپیادی و ورزشکار و.. دیگر نمی روم .مشت نمونه خروار .

 

اما واقعا  راز  این ناشناختگی در چیست؟! چرا حتی درز پیدا نمی کند که این افراد از تالشستان برخاسته اند و  تالشند.چرا تالشستان همچون گهواره کودکی انسان که گم می شود و ناشناخته می ماند  به چشم نمی آید و  هرگز  نتوانسته  نشان افتخار به فرزندانش را بر سینه بزند تا  ازبرق  آن دیده  مردم دنیا برای لحظه ای به رخسار این مادر پیر بنگرد ؟  در این مجال سخنم پیرامون این  نیست که اگر استان تالشستان می داشتیم چنین می شد و چنان یا اینکه اگر تالشان شمالی جمهوری خودمختار تالش مغان را حفظ می کردند الان افتخارات تالش چون کاغذ پاره های رها در باد نبودند . در این مجال سخن من با خود نخبگان تالش و تمام ایرانیانی است که تالش را می شناسند و دلشان برای این ایرانی ترین و نجیب ترین  قومها می تپد .

 این ما هستیم که باید  این شناسنامه را ایجاد کنیم .جالبش اینجاست که گاهی خلاف این جهت پیش می رویم مثلا مجید مجیدی فیلمساز بین المللی ایران نام تالش را از اسم خود حذف می کند  اسم این هنرمند بزرگ مجید تالش مجیدی است  می توانید به کتابهای تاریخ سینما  رجوع کنید یا همین الان در گوگل سرچ کنید یا  بالاوغلان اشرف اف که چندی پیش  به خاطر بیماری تا دم مرگ رفت و با هزینه تالشها دوا و درمون شد! صد تا کاست ترکی خوانده و یک کاست تالشی کار نکرده است (مصاحبه او به زبان تالشی و خواندنش به  زبان مادری درآرشیوهای خصوصی موجود است)، هنگامی که مجری شبکه 1  از فردین معصومی تمنا میکند به زبان بومی  سخن بگوید او  طفره می رود !! .

به خدا نامردی است اگر این حرفهای من را قوم گرایی کور و... بنامید همیشه تا نوبت تالش می رسد  با همین حرفها مواجهیم مگر بهمن قبادی که  کردستان را معرفی می کند یا شجریان که شب سکوت  کویر را می خواند و نیما  و... به قوم گرایی متهم اند . بزرگان! اگر نمی خواهید تبلیغ  تالش را بکنید حداقل پنهانش  نکنید!!!

بخش دیگر ماجرا به دوش  ژورنالیستها و افرادی است که نسبت به معرفی تالش سمپاتی و احساس مسئولیت دارند.

کردها و لرها و گیلکها و مازنی ها و بلوچها و آذری ها همه  استانی به نام خود دارند حالا که هیچ محدوده سیاسی ای منطقه  تالش را قرق نکرده است که برازنده این منطقه باشد  و تالش  مثل یک روح سرگردان است   ( نه استان  و نه فرمانداری ویژه ؛ شهر تالش هم  که  لباس تنگی به قامت منطقه وسیع تالشستان است  رضا زاده را در  لباس زیر علی رضا خمسه فرض کنید!! ) شناساندن تالش  به دوش اصحاب رسانه و قلم است .

 

پایان سخن اینکه    در آستانه المپیک  پکن  که  « مجید تالش مجیدی»!  از کارگردانان  تیزر  المپیک

 

پکن نیز هستند  از ببر تالشستان فردین معصومی  خواهشمندیم ضمن کسب افتخار برای ایران

 

عزیزمان  گوشه چشمی به چشمان اشکبار تالشان هم داشته باشد.    ضمنا سعید جعفر زاده( همای)  از تالشان

 

شفت  و از جوانان مستعد تالشستان و از کوههای تالش  پر گرفته و در آمریکا تور کنسرت موفقی  برگزار

 

کرده است . سعید جان ما تو را همای تالشستان می دانیم ( همام تبریزی هم داشته ایم و اخیرا جایی

 

خبر برگزاری کنسرت همای گیلانی را خواندم!)  به امید اینکه تالشستان  بر بالهای شما سنگینی نکند و به

 

امید اینکه تالشستان ایران بر بالهای نخبگان این مرز و بوم  به اوج نگاه مردمان زمین نشیند.  

 

به مهربانی مه

                                    

مرا با تمسخر تالش خواندی !

چرا که گاوهایم شیر افشان بودند !

مرا با تمسخر تالش خواندی!

چرا که زلالی جویبار در چشمانم جاری بود

چشمانی آبشخور بره ها

مرا با تمسخر تالش خواندی!

چرا که سفره ام را چون دلم گستردم به پای غریبه ی تو !

مرا با تمسخر تالش خواندی !

چرا که هنوز استقامت کوه زیر گامهایم بود وقتی قدم به آسفالت مسطح

دیار پر دیوار تو نهادم

مرا با تمسخر تالش خواندی !

چرا که بی ریایی طلوع لباسم بود و دود « پارگا » عطر تنم !

مرا با تمسخر تالش خواندی !

چرا که نجابت و شرم لباس پشمین کلامم بود

آری کوهی ام خواندی! 

بی آنکه خورشید را بر دوشم ببینی و مهر را در دلم !

چگونه می توان کوه را تحقیر کرد !؟

که اگر کوه سخنی گفته باشد من سخن اویم :

سکوت و سخاوت و پایداری به زخم!

آری من تالشم به بی غروری «گیریه »

 به مهربانی «مه»

 

  آر ی من تالشم به بی غروری «گیریه »

                به مهربانی مه

 

پارگا: سرپناه چوپانی

گیریه: ییلاق

 

یکی از شعرای تالش شعر فوق را به ایمیل ایران تالشستان فرستاده اند و خواسته اند تا پیش از انتشار آن در مطبوعات اسمشان محفوظ بماند. این شعر بازگو کننده بخشی از رنجها و ستمهای قومی است که به تالشان روا شده . چند دهه قبل این نوع نگرش یه تالشها در ایران هم وجود داشت و با کمال تاسف در جمهوری آذربایجان هنوز هم وجود دارد .چند دهه قبل تالشان را به واسطه زندگی کوهستانی و کار غالب دامداری  شان تحقیر می کردند متاسفانه در جمع این تحقیر کنندگان گیلکها همسایگان جنوبی تالشها و ترکها در قسمت های شمالی کما بیش به یک شکل عمل می کردند . اما از آنجایی که دانش و انسانیت گیلک و تالش و ترک نمی شناسد بالا رفتن آگاهی های علمی و انسانی و پیشرفت حقوق بشر وضعیت را در تالش جنوبی در دهه های اخیر دگرگون کرده و حتی روشنفکران گیلک و تالش دوشادوش در شناسایی تمدن تالش و روشن شدن پیشنه مشترک و زندگی هزاران ساله این دو قوم در کنار هم  تلاش کرده اند. ودر نزد عامه مردم نیز وضع به کلی دگرگون شده چون میزان سواد بین تالشها وگیلکها  رشد چشمگیری داشته است ونیز به مجلس رفتن نماینده های تالش و گیلک از مناطق مختلط مثل فومن و  رشد فرهنگی و حتی کاوشهای علمی و باستانی مانند کشف تمدن تول تالش  و... در توازن یافتن زیست هویتی منطقه موثر بوده اند. روزی در فومن تالشها از صحبت کردن به تالشی هراس داشتند و یا در مرکز استان هویت خود را پنهان می کردند اما  اکنون در تالش جنوبی  تالشها سربلند  همانگونه که به ایرانی و مسلمان بودن خود افتخار می کنند به تمدن درخشان تالشستان و تالش بودن خویش هم افتخار می کنند. اما در تالش شمالی این سرکوب و تحقیر قومی همچنان ادامه دارد ....